Cwrs Hyfforddiant

Es i ar y cwrs hyfforddiant answyddogol olaf dros y penwythnos diwethaf  - y trydydd o dri ac fel rhan o'r cwrs, roedd rhaid i ni i gyd baratoi dysgu darn o wers mewn dosbarth efo partner.   Rhoddodd tiwtoriaid y cwrs wers i ni, a ches i a'm bartner yr ail wers o Gwrs Mynediad.  

 Wrth gwrs, roedd y sefyllfa yn holl artiffisial a hyd yn oed ar ôl i mi fod yn diwtor dros y 3 mis diwethaf, roeddwn i'n teimlo'n nerfus iawn, wedi'r cyfan, mae dysgu o flaen dy gyfoedion yn dipyn o her i bawb.   Ond ar y cyfan, aeth popeth yn iawn a chawsom ni adborth da iawn gan y tiwtor-defnydd.  Y peth cyntaf a dywedodd hi wrthyf  oedd 'Dw i'n licio dy synnwyr digrifwch - defnyddio  fo !'  Ond nerfau oedd o gan fwyaf, felly ar ôl i mi ddod adref, a ches i amser i ailfeddwl am y peth, sylweddolais i fod dros y rhan fwyaf o'r amser rwyf wedi treulio o flaen y dosbarth yn barod rwyf wedi bod yn teimlo eithaf nerfus, felly rwyf wedi bod yn gwneud yr un peth.  Efallai, dyna pam ces i adborth da iawn gan y dosbarthiadau gan gynnwys blodau a siocledi ar ddiwedd y cwrs ym mis Gorffennaf.

Ond dros y sesiynau 'Meicroddysgu'  (dyna enw a oedd yn codi ofn arnom ni) roeddem ni,  y darpar diwtoriaid, yn wir mwynhau ein hunain wrth fod yn rhan o 'ddosbarth ffug'.  Roedd 'na 'ferch ddrwg' nad oedd hi wir eisiau bod yno' - roedd 'na 'ddyn  twp' a oedd yno dim ond i gadw ei swydd.  Persona arall oedd y 'person nad oedd yn gallu ynganu dim byd yn y Gymraeg'  felly cafodd pawb y cyfle deilio efo'r 'Dysgwr Drwg' yn y dosbarth.  Erbyn diwedd dydd Sul, efallai, roedd pawb wedi gwella eu sgiliau actio'n well nag eu sgiliau dysgu !!

Beth fydd y cam nesaf?  Hyfforddiant am y Cymhwyster Swyddogol a fydd yn dechrau ym mis Medi 2012 a gobeithio byddaf ar y rhestr.

Llwyddiant a methiant yr Eisteddfod

Y mae pawb wedi dweud bod yr Eisteddfod yn Wrecsam wedi bod yn llwyddiannus mawr - ac rwyf yn cytuno'n llwyr.   Ni oeddwn i'n disgwyl mwynhau'r digwyddiad fel yr oeddwn i.  Roedd hi'n brofiad da iawn ac mae lle gwag lle oedd yr Eisteddfod bellach.   Roedden ni'n lwcus iawn efo'r tywydd, nid oedd llawer o law dros yr wythnos, dim ond digon i'w gadw'r llwch i lawr,.  Cefais i amser i dreulio siarad Cymraeg trwy'r dydd a chefais i'r cyfle cwrdd â llawer o hen ffrindiau a rhai newydd hefyd.

Es i yno â'm gŵr ar y dydd Sadwrn cyntaf.  Roeddwn i eisiau iddo fo brofi awyrgylch yr Eisteddfod a meddyliaf fod o wedi mwynhau, ond roedd o'n barod i fynd adref yn fuan ar ôl amser cinio.  Treuliais i'r prynhawn yn meddwl fy mod i wedi colli rhywbeth.  Ar ôl hynny, aeth fy ngŵr a'r ci, Megan, i ffwrdd am sawl diwrnod i Fermo, felly yr oeddwn yn rhydd i fynd yn ôl i'r Eisteddfod yn aml iawn.   Es i weld 'Dathliad gwaith Aled Lewis Evans' prynhawn dydd Sul a threuliais weddill yr wythnos ac eithrio dydd Mawrth, ar y maes.

Dyma lun o ddechrau'r dathliad a mwynheais fy amser yn y Babell Lên yn fawr iawn.  Treuliais oriau diddiwedd dros weddill yr wythnos ym Maes D.  Roeddwn yn croesawu pobl, ac yn gweithio y tu ôl i gownter y caffi ar un bore ac yn gweithio fel 'bownser' yn ystod cystadleuaeth y corau a gynhelir yn y brif ystafell, felly cefais i wythnos llawn hwyl a sbri.


Gwrandawais ar gyflawniad 'Cymraeg Ar Wasgar' gan Jonathan Simcock a Neil Wyn Jones.  Dyma lun i chi.

a cheisiais i ddysgu ychydig o bum iaith wahanol mewn awr trwy gyfrwng y Gymraeg efo Aran o SSIW (Say something in welsh).  Mae'n rhaid i mi gyfaddef nid llawer rwyf yn ei gofio erbyn heddiw ond mae Aran wedi addo rhoi'r wers ar ei wefan.

A dyma lun arall o un o'm tîm yn gweithio yn y caffi ar fore dydd Iau.

Judith ydy hon ac roedd hi'n wrth ei bodd yn gweithio ym Maes D, a dros y Cyngor hefyd trwy'r wythnos.  Roedden ni'n brysur yn y caffi yn y bore, ond diolch byth mi wnaethon ni ddewis bore dydd Iau.  Erbyn y prynhawn roedd y lle yn llawn dop efo cystadleuwyr a'u teuluoedd,  ac roedd y tîm a oedd yn gweithio yno yn y prynhawn yn gweithio yn ddi-baid.

Dyma luniau o'r torfeydd ym Maes D ar brynhawn dydd Iau.

Fel gallwch chi'n gweld mae'r wythnos ym Maes D wedi bod yn llwyddiannus iawn, felly pam wnes i ddewis 'Llwyddiant a methiant yr Eisteddfod' am deitl?  Wel, oherwydd bod yr Eisteddfod yn llwyddiannus dros ben, methwn â chyfarfod sawl ffrind, a methwn â mynd i weld sawl peth yr oeddwn i wir eisiau eu gweld.  Gwelais i un ffrind ddydd Sadwrn, ond methwn â'i chyfarfod o gwbl ar ôl hynny.   Ond nid ydw i'n bwriadu cwyno gormod am hynny. 

Diwedd y dosbarthiadau byrion

Rwyf yn ysgrifennu hyn ar ôl i mi ddod yn ôl o'm gwyliau yn yr Eryri, bron yn bythefnos ar ôl diwedd y dosbarth olaf am y tro.  Addawais i dynnu llun o'm dosbarthiadau, ond yn anfoddus, dim ond llun y dosbarth yn y Belmont sy gennyf oherwydd daeth Aled fel gwestai i'r dosbarth efo ei gamera.

Felly, dyma fy nosbarth yn Wrecsam:

A dyma llun ohonof fi wrth i mi ddysgu geiriau'r gân 'Lleucu Llwyd' i'r dosbarth er mwyn cyflwyno 'rwyt ti' iddynt.  Daeth Aled i'r dosbarth er mwyn iddynt ymarfer siarad â siaradwr Cymraeg go iawn a chredaf fod pawb wedi cael profiad da iawn - gan gynnwys Aled ei hun.

n

Gobeithio bydd y mwyafrif yn ail ymuno â'r dosbarth ym mis Medi.  Yn bendant, rwyf wedi colli un oherwydd gwaith, ond gobeithio fod o'n gallu mynd i'r dosbarth yng Ngresffordd nos Fercher.  Ni fydda i'n parhau dysgu'r dosbarth hwn, oherwydd y daith gyda nos yn ystod y gaeaf, ond rwyf wedi mwynhau'r ddau ddosbarth yn fawr iawn.  Dysgais i lawer, rhaid i mi ddweud, ond mae dal gennyf lawer i'w ddysgu cyn i mi fynd yn ôl ym mis Medi.  Hyd at heddiw, bydd rhaid i mi fynychu o leiaf tri chwrs ym mis Medi a dau ym mis Hydref, a gobeithio byddan nhw'n fy helpu bod yn diwtor da iawn.

Diolch i Aled Lewis Evans am y lluniau.

Byd gwahanol y tiwtor Cymraeg.

Ers i mi ddechrau gweithio fel tiwtor Cymraeg, teimlaf fel rwyf wedi cael mynediad i fyd hollol wahanol rhywsut.   Rwyf yn arfer cyrraedd dosbarthiadau dim ond efo fy nghwrs llyfr, papur a phensil, ond rŵan,  mae'n rhaid i mi lenwi'r car efo pob math o bethau a gysylltir efo dysgu fel tiwtor.  Cryno ddisgiau, llyfrau, pennau 'dry wipe' dwster i lanhau'r bwrdd gwyn, ffeiliau a chofrestri.  Rwyf yn defnyddio 'netbook' fel offer sain efo seinyddion (oherwydd bydd gen i gopi o Gasgliad arno), a rŵan mae popeth yn byw llawn amser mewn sach deithio.

A'r wythnos hon, roedd rhaid i mi fynd â'r car i gael prawf Mot, felly rwyf yn gorfod gwagio cefn fy nghar - dyna pan sylweddolais gymaint o bethau mae tiwtor Cymraeg yn eu defnyddio.   Ar ôl i mi dderbyn y car yn ôl, aeth popeth yn ôl yng nghefn fy nghar.  Fel arfer, rwyf yn berson sy'n eithaf taclus a rhan fy nghar - rwyf yn casáu llanast ynddo, ond rŵan,  rhaid i mi gyfaddawdu !!.

A'r wythnos hon hefyd, roedd rhaid i mi ohirio un o'm dosbarthiadau felly roedd gan y dosbarth hanner tymor hirach nag arfer.  Rŵan, rydyn ni'n defnyddio ystafell yn y Clwb Lleng Brydeinig yng Ngresffordd, ac ar ôl dim ond un wythnos, dywedon nhw bod hi'n amhosibl cael yr ystafell wythnos 'ma, oherwydd cynhelir angladd yn yr ystafell yn y prynhawn, ac mae nhw eisiau parhau gyda nos.   Roeddwn yn gorfod gwneud penderfyniad sydyn beth fyddai'r peth gorau i'w wneud - gohirio'r noson ac ychwanegu un dosbarth ar y diwedd, neu symud y dosbarth unwaith eto, ond dim ond am un wythnos.  Penderfynais ei ohirio.  Gobeithio fy mod i wedi gwneud y peth gorau.  Gawn ni weld nos Fercher wythnos nesaf.

Ond rwyf yn wir mwynhau dysgu Cymraeg - llawer mwy nag oeddwn i'n disgwyl.  Wna i ofyn y ddau ddosbarth a gaf i dynnu eu lluniau ac yn eu defnyddio nhw ar fy mlog.

Dosbarthiadau

Wel, rwyf bron wedi dysgu 3 gwers i'r ddau ddosbarth hyd at heddiw ac rwyf yn dal i fwynhau fy hun.  Mae'n rhaid i mi farcio gwaith cartref nes ymlaen heddiw, ond ar ôl i mi edrych ar y gwaith, roeddwn i'n teimlo'n hapus iawn i weld pa mor gyflym mae pawb yn cael gafael yn yr iaith.

Dim ond un cwmwl du oedd ar y gorwel, ond gobeithio rydyn ni wedi datrys y broblem. Roedd popeth yn iawn yn y Griffin ar ôl y dosbarth cyntaf, ond yn ystod yr ail wers, daeth llawer o bobl i mewn i'r dafarn ac ar ôl sbel, roedd y lle yn swnllyd iawn.  Roedd yn rhaid i mi weiddi er mwyn gwneud yn siŵr a allai pawb fy nghlywed i, ond cefais drafferth eu clywed nhw.  Roeddwn i wedi blino'n yn lân ar ôl i mi gyrraedd adref, a ni theimlwn hapus am y sefyllfa.

Chwarae Teg i Pam, trefnydd y cyrsiau, treuliodd hi a'i gŵr llawer o amser dros y penwythnos i geisio dod o hyd i le arall.  Cynhelir dosbarth y Griffin yn y Griffin nos Fercher diwethaf, a reit ar y funud olaf, darganfu Pam le arall a daeth hi i mewn i siarad â'r dosbarth.  Byddwn ni'n symud i Glwb y Lleng Brydeinig Frenhinol, rhyw hanner milltir i ffwrdd o'r Griffin. Nid oedd pawb yn y dosbarth yn rhy hapus i symud, ond ar ôl i ni gael trafodaeth am broblemau o ormod o sŵn, penderfynodd pawb i symud o nos Fercher nesaf ymlaen.  Felly croeswch eich bysedd bydd popeth yn iawn. 

Es i weld yr ystafell yn y Clwb newydd ar y ffordd adref, a chredaf bydd y lle yn iawn.  Mae 'na lawer mwy o le a byrddau mawr yno a byddan nhw'n dal i allu cael 'egwyl gwrw' yn hytrach na 'amser coffi'.  Ond i fi, fel tiwtor, y peth mwyaf pwysig ydy'r ffaith y cawn ni ystafell wahanol efo drysau rhyngom ni a'r cwsmeriaid eraill.

Hyd yn oed ar ôl i ni gael trafferth yn y dafarn efo gormod o sŵn, rwyf yn dal i gredu bod tafarnau yn lleoedd delfrydol er mwyn denu Oedolion i ddysgu Cymraeg. Ond mae'n bwysig cael rhyw fath o reolaeth dros sŵn yn y cefndir.

Y dosbarth cyntaf a mwy

Aeth y dosbarth cyntaf yn dda iawn, credaf.  Wel, o leiaf ni chwynodd neb i'r trefnydd, Pam, y diwrnod wedyn.  Erbyn diwedd y dosbarth roedd pawb yn gallu defnyddio 'Pwy dach chi?' 'Enw' dw i.  Ficer dw i.  Lle dach chi'n byw? ac Dw i'n byw yn ... ond heb boeni am y treiglad trwynol oherwydd y defnydd clyfar o leoedd sy ddim yn treiglo.  Diolch i'r cwrs hyfforddiant.  Ac roeddwn nhw i gyd mor dda efo'r rhif 1 - 10 roedden ni'n chwarae Bingo erbyn diwethaf y noson.

Roedd 'na 13 yn y dosbarth, a bydd 'na un arall sy'n mynd i ymuno â ni'r wythnos nesaf.  A dyma fi yn poeni rhag ofn fydd 'na ddim digon o bobl i weithio mewn parau a grwpiau bach.

Ond roedd dysgu am y tro cyntaf am dair awr yn dipyn o her, rhaid i mi ddweud, ond ar ôl i mi orffen roeddwn i'n barod a gwydr llawn o ddŵr oer efo rhew ynddo.  Mae Jean, perchennog y Griffin, yn berson gyfeillgar iawn ac wrth gwrs, roedd hi'n hapus iawn oherwydd bod cymaint o bobl wedi troi i fyny ar noson sydd yn draddodiadol dawel.

Ond rhaid i mi gyfaddef, ar ôl i mi gyrraedd y Griffin am 5.30, roedd yn lle yn brysur ac yn swnllyd.  O! Meddyliwn i.  'Sut gallaf ddysgu yma, efo cymaint o sŵn yn y cefndir, ond aeth y lle yn dawel iawn erbyn chwarter wedi 6 - ar wahân i ni, wrth gwrs.

Nid yw'r dosbarth mewn ystafell wahanol o weddill y dafarn, ond mewn ardal ar un ochr y dafarn, ac nid oes 'na fyrddau digon mawr i bawb rhoi eu ffeiliau arnynt, ond byrddau bach cron, sy'n debyg o beth sy ar gael mewn tafarnau fel arfer.  Roedd y trefnydd yn poeni - am y sŵn a'r byrddau, ond yn y diwedd, roedd pawb yn ymdopi'n dda iawn.  Efo llawer o bobl mewn ardal eithaf bach, bydd pawb yn ffrindiau da iawn cyn bo hir.  Nid wyf yn poeni am y byrddau chwaith.  Pan ddechreuais i ddysgu, nid oedd y tiwtor yn gadael i ni eistedd wrth y byrddau beth bynnag.  Roedd yn rhaid i ni eistedd mewn hanner cylch efo'n ffeiliau ar ein harffedau neu laps.   'Ddylai 'na fod dim byd rhwng y tiwtor a'r dosbarth' dyna'r syniad ar y pryd.  Mae rhai yn dweud bod y byrddau yn creu ffens rhwng y tiwtor a'r dosbarth ond cofiaf gael trafferth efo ffeiliau trwm.

Bydd yr ail ddosbarth newydd yn dechrau ddydd Llun nesaf, ond nid ydw i'n poeni cymaint amdano.  Rwyf wedi newid trefnu rhai pethau yn y wers, ac wedi ychwanegu sawl peth bach.

Ond i fi, roedd y peth pwysicaf ar ôl gorffen y dosbarth oedd sut roeddwn yn teimlo.  Cefais 'buzz' go iawn o'r profiad, ni fedrwn gysgu tan hwyr, roedd popeth yn mynd o gwmpas yn fy mhen,  Ni ddisgwyliwn y bydd y teimlad yn parhau ar ôl pob gwers, ond rhyddhad y tyndra oedd yn gwneud i mi deimlo'n dda iawn nos Fercher nesaf.

y diwrnod pwysig

Rwyf bron yn barod i ddechrau gweithio fel tiwtor Cymraeg nos yfory.  Mae 'na o leiaf 13 wedi rhoi eu henwau i lawr i wneud y cwrs nos Fercher, ac mae 'na 6 ar y cwrs a fydd yn dechrau ddydd Llun nesaf.

Des i adref wythnos diwethaf efo bwrdd gwyn.  Roedd Pam, y trefnydd, yn meddwl y byddai'n syniad da i mi ymarfer ysgrifennu arno a dyna beth rwyf wedi gwneud ers i mi gyrraedd adref efo fo.   Nid ydy fy llawysgrifen yn daclus felly rhaid i mi ysgrifennu'n arafach nag arfer a dylwn i fod yn iawn.

Rwyf wedi gorffen cynllunio'r wers, ac wedi ei newid ychydig sawl gwaith, ond rwyf yn hapus efo fo o'r diwedd. Ond cyn i mi gyrraedd y Griffin nos yfory, bydd rhaid i mi wneud sawl beth gan gynnwys mynd i'r ysbyty er mwyn derbyn yr ail driniaeth, rhuthro i fflat fy ffrind i fwyta fy mrechdan a newid fy nillad, rhoi'r colur ymlaen ayyb, cyn gyrru i Gresffordd am 5.30.  Am dair awr bydd y wers yn para felly nid wyf yn disgwyl cyrraedd adref tan 10 o'r gloch nos yfory.

Dim ond tan y diwedd o fis Mehefin rwyf yn bwriadu dysgu gyda nos.  Gobeithio bydd rhywun arall yn cymryd drosodd y dosbarth gyda nos.   Nid oes gennyf awydd gweithio gyda nos yn ystod y gaeaf.  Ni fyddwn yn ddibynadwy pe tasai'r tywydd yn troi yn arw.  Ond yn barod, rwyf wedi cael cynnig am ddau ddosbarth arall yn ystod y dydd sy'n mynd i ddechrau ym mis Medi (gobeithio) yn ogystal â'r un bore dydd Llun.

Wna i ysgrifennu mwy ar ôl nos yfory.